Ωκεανίδες στην Ελληνική Μυθολογία

Οι Ωκεανίδες ήταν τρεις χιλιάδες θεές-νύμφες που προστάτευαν τις πηγές του γλυκού νερού της γης — από τα σύννεφα της βροχής έως τις υπόγειες πηγές και τα σιντριβάνια. Στις τάξεις τους περιλαμβάνονταν οι Νεφέλες (Νύμφες των Νεφών), οι Αὔρες (Νύμφες της αύρας), οι Ναϊάδες (Νύμφες πηγών και κρηνών), οι Λειμωνίδες (Νύμφες των λιβαδιών) και οι Ανθούσαι (Νύμφες των λουλουδιών). Όλες ήταν κόρες του μεγάλου, κυκλωτικού της γης ποταμού γλυκού νερού Ωκεανού και της συζύγου του Τηθύος.

Οι πρεσβύτερες από αυτές συγκαταλέγονταν στις Τιτανίδες — η Στύγα, η Διώνη, η Νέδα, η Μήτις, η Κλυμένη, η Ευρυνόμη, η Δωρίδα, η Ηλέκτρα και η Πλειόνη. Αυτές ήταν πιθανότατα ουράνιες θεότητες των νεφών.

Ορισμένες Ωκεανίδες προσωποποιούσαν θεϊκές ευλογίες, όπως η Μήτις (Σοφία), η Κλυμένη (Φήμη), η Πλουτώ (Πλούτος), η Τύχη (Καλή Τύχη), η Τελεστώ (Επιτυχία) και η Πειθώ (Πειθώ). Η θεά Νέμεσις περιλαμβανόταν μερικές φορές ανάμεσά τους, ως εκείνη που διατηρούσε την ισορροπία τιμωρώντας την αδικαιολόγητη καλοτυχία που θα μπορούσε να προκύψει από τα δώρα των αδελφών της. Αυτά τα Αγαθά Δαιμόνια ήταν εφήμερα στη φύση τους, όπως και τα σκοτεινά παιδιά της Νύκτας, τα Κακά Δαιμόνια.

Μια άλλη ομάδα Ωκεανίδων ήταν ακόλουθες των Ολύμπιων θεαινών· οι πιο γνωστές ήταν οι εξήντα Ωκεανίδες σύντροφοι της Αρτέμιδος, η Πειθώ ως θεραπαινίδα της Αφροδίτης και η Κλυμένη ως θεραπαινίδα της Ήρας.

Οι Ναϊάδες-Ωκεανίδες ήταν κυρίως νύμφες πηγών, φρεάτων και κρηνών. Συχνά απεικονίζονταν ως σύζυγοι των Ποταμών (θεών των ποταμών) και μητέρες νεότερων Ναϊάδων.

Οι Ωκεανίδες μερικές φορές περιγράφονταν και ως θαλάσσιες νύμφες. Κατά την ύστερη κλασική εποχή, ο μυθικός, κυκλωτικός της γης ποταμός γλυκού νερού Ωκεανός ταυτίστηκε όλο και περισσότερο με τον αλμυρό Ατλαντικό και Ινδικό Ωκεανό, και οι νύμφες-κόρες του επανανοηματοδοτήθηκαν ως θαλάσσιες θεότητες.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΙΔΩΝ

ΓΟΝΕΙΣ

1. Ωκεανός & Τηθύς (Ησίοδος, Θεογονία 346· Αισχύλος, Προμηθεύς Δεσμώτης 136· Απολλόδωρος 1.8· Υγίνος, Πρόλογος· Νόννος, Διονυσιακά 38.108)

2. Ωκεανός (Ομηρικός Ύμνος 2.5)

ΟΝΟΜΑΤΑ

(ακολουθούν οι κατάλογοι ονομάτων όπως παραδίδονται από τις αρχαίες πηγές)

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΝΟΜΑΣΤΩΝ ΩΚΕΑΝΙΔΩΝ (ενδεικτικά αποσπάσματα)

ΑΔΜΗΤΗ – Ωκεανίδα, το όνομά της σημαίνει «η αδάμαστη» ή «η ανύπαντρη».
ΑΚΑΣΤΗ – «Ασταθής» ή «ακανόνιστη», πιθανή θεά απρόβλεπτων ροών.
ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ – Θεά της θάλασσας (συχνότερα κατατασσόμενη στις Νηρηίδες).
ΑΣΙΑ – Νύμφη της περιοχής της Ασίας, σύζυγος ή μητέρα του Προμηθέα.
ΔΩΡΙΣ – «Καθαρό νερό», σύζυγος του Νηρέα.
ΗΛΕΚΤΡΑ – «Κεχριμπαρένια», μητέρα της Ίριδας.
ΚΑΛΥΨΩ – «Η κρυμμένη», νύμφη κρυφών πηγών ή αόρατων αυρών.
ΜΗΤΙΣ – Θεά της σοφίας και της φρόνησης, την κατάπιε ο Δίας.
ΣΤΥΞ – Θεά του ποταμού Στύγα, σύμβολο σκοτεινών και δηλητηριωδών υδάτων.
ΤΥΧΗ – Θεά της τύχης και του τυχαίου.
ΖΕΥΞΩ – Θεά του γάμου και του «ζεύγματος».

(Ο πλήρης κατάλογος περιλαμβάνει δεκάδες ακόμη Ωκεανίδες, καθεμία συνδεδεμένη με φυσικά φαινόμενα, τόπους, αρετές ή θεϊκές δυνάμεις.)