ΕΡΕΒΟΣ

Ποιος ήταν ο Έρεβος

Ο Έρεβος είναι μία από τις πρωταρχικές θεότητες της ελληνικής μυθολογίας και προσωποποιεί το απόλυτο σκοτάδι και τη βαθιά σκιά που προϋπήρχε της δημιουργίας του κόσμου.
Δεν πρόκειται για θεό με ανθρώπινα χαρακτηριστικά ή μύθους δράσης, αλλά για κοσμική δύναμη, απαραίτητη για τη γένεση του σύμπαντος.

Στη σκέψη των αρχαίων Ελλήνων, ο Έρεβος εκφράζει το σκοτάδι ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, το μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στο Χάος και στην τάξη.

Καταγωγή και θέση στην κοσμογονία

Σύμφωνα με τον Ησίοδο (Θεογονία):

• Ο Έρεβος γεννήθηκε απευθείας από το Χάος

• Ανήκει στην ίδια πρωταρχική γενιά με:

  • Νύκτα

  • Γαία

  • Τάρταρο

  • Έρωτα

Ο Έρεβος δεν έχει πατέρα ή μητέρα με τη συμβατική έννοια· αποτελεί εκδήλωση της πρώτης ύπαρξης.

Έρεβος και Νύξ

Ο Έρεβος συνδέεται στενά με τη Νύκτα, με την οποία:

• σχηματίζει ένα κοσμογονικό ζεύγος

• γεννά:

  • Αιθέρα – το καθαρό, φωτεινό φως του ουρανού

  • Ημέρα – το φως του κόσμου

Αυτή η αντίθεση σκοταδιού και φωτός αποτελεί βασικό μοτίβο της ελληνικής κοσμογονίας:

από το σκοτάδι γεννιέται το φως.

Ο Έρεβος ως τόπος

Εκτός από θεότητα, ο Έρεβος αναφέρεται και ως:

• περιοχή του Κάτω Κόσμου

• ζώνη σκότους ανάμεσα στη Γη και τον Άδη

• χώρος όπου περιπλανώνται οι ψυχές πριν φτάσουν στον τελικό τους προορισμό

Σε αυτή τη μορφή, ο Έρεβος λειτουργεί ως σύνορο μεταξύ κόσμων.

Συμβολισμός του Έρεβου

Ο Έρεβος συμβολίζει:

• το αρχέγονο σκοτάδι

• το άγνωστο

• τη μετάβαση

• τη σκιά της ύπαρξης πριν από τη γνώση και το φως

Δεν ταυτίζεται με το κακό, αλλά με την αναγκαία προϋπόθεση της δημιουργίας.

Έρεβος στη φιλοσοφία και τον πολιτισμό

• Στην αρχαία σκέψη, το σκοτάδι δεν είναι εχθρός του φωτός αλλά το προηγούμενό του

• Ο Έρεβος χρησιμοποιείται συχνά ως έννοια:

  • στη φιλοσοφία

  • στη λογοτεχνία

  • στην ποιητική γλώσσα ως σύμβολο της άγνοιας ή της σιωπής

Εκπαιδευτική αξία

Ο Έρεβος αποτελεί βασικό στοιχείο για:

• κατανόηση της ελληνικής κοσμογονίας

• μελέτη αφηρημένων εννοιών στη μυθολογία

• σύγκριση με άλλες κοσμογονικές παραδόσεις (σκοτάδι → φως)