Η Θεογονία του Ησιόδου
Η Θεογονία γράφτηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. και:
καταγράφει τη γένεση των πρώτων θεϊκών οντοτήτων
εξηγεί την καταγωγή των Ολύμπιων θεών
παρουσιάζει τη μετάβαση από το χάος στην τάξη
Αποτελεί θεμέλιο κείμενο της ελληνικής μυθολογίας.
Το Χάος – Η αρχή των πάντων
Σύμφωνα με τον Ησίοδο:
«Πρώτιστα γεννήθηκε το Χάος…»
Το Χάος δεν είναι αταξία, αλλά:
άμορφο κενό
πρωταρχική κατάσταση ύπαρξης
αρχέγονη μήτρα δημιουργίας
Από το Χάος γεννιούνται:
Νύξ (Νύχτα)
Έρεβος (Σκοτάδι)
αργότερα το Φως και η Ημέρα
Η Γαία – Η Μητέρα Γη
Η Γαία εμφανίζεται αυθύπαρκτα:
σταθερή
γόνιμη
αιώνια
Γεννά:
τον Ουρανό
τα Όρη
τον Πόντο
Είναι η βάση κάθε ζωής και ύπαρξης.
Ο Ουρανός και η πρώτη σύγκρουση
Ο Ουρανός, ένωση με τη Γαία:
γεννά τους Τιτάνες
τους Κύκλωπες
τους Εκατόγχειρες
Φοβούμενος τη δύναμή τους:
τους φυλακίζει στα έγκατα της Γης
👉 Η πρώτη κοσμική σύγκρουση εξουσίας ξεκινά.
Η πτώση του Ουρανού
Ο Κρόνος, με δρεπάνι της Γαίας:
ευνουχίζει τον Ουρανό
απελευθερώνει τα αδέλφια του
Συμβολισμός:
διαδοχή γενεών
ανατροπή παλαιάς εξουσίας
γέννηση νέας τάξης
Η κυριαρχία των Τιτάνων
Οι Τιτάνες:
κυβερνούν το σύμπαν
προσωποποιούν φυσικές και κοσμικές δυνάμεις
Ο Κρόνος:
φοβάται προφητεία
καταπίνει τα παιδιά του
Η εξουσία βασίζεται στον φόβο.
Η γέννηση και νίκη του Δία
Η Ρέα σώζει τον Δία:
τον κρύβει στην Κρήτη
δίνει στον Κρόνο πέτρα
Ο Δίας:
απελευθερώνει τα αδέλφια του
ηγείται της Τιτανομαχίας
νικά τους Τιτάνες
Η εγκαθίδρυση της κοσμικής τάξης
Μετά τη νίκη:
οι Τιτάνες φυλακίζονται στον Τάρταρο
ο κόσμος οργανώνεται
Ο Δίας:
μοιράζει εξουσίες
θεμελιώνει τη θεϊκή δικαιοσύνη
εγκαθιστά τους Ολύμπιους
👉 Η τάξη αντικαθιστά το χάος.
Φιλοσοφικός και πολιτισμικός συμβολισμός
Οι κοσμογονικοί μύθοι του Ησιόδου εκφράζουν:
τη μετάβαση από το άμορφο στο οργανωμένο
την αναγκαιότητα του νόμου
τον κύκλο γέννησης – σύγκρουσης – ισορροπίας
Εκπαιδευτική αξία
Κατάλληλο για:
διδασκαλία μυθολογίας
φιλοσοφική σκέψη
σύγκριση κοσμογονιών
κατανόηση αρχαίας κοσμοθεωρίας
