ΓΡΑΙΕΣ

ΟΙ ΓΡΑΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Οι Γκρίζες Αδελφές της Ελληνικής Μυθολογίας

Οι Γραίες είναι μια τριάδα αδελφών στην ελληνική μυθολογία και αποτελούν ένα από τα πιο γνωστά μυθικά τρίδυμα, δίπλα σε μορφές όπως οι Γοργόνες, που εμφανίζονται στις αφηγήσεις της Αρχαίας Ελλάδας. Η φήμη των Γραιών, ωστόσο, οφείλεται κυρίως στη συμμετοχή τους στις περιπέτειες του θρυλικού ήρωα Περσέα.

Οι Γραίες

Οι Γραίες ήταν κόρες των θαλάσσιων θεοτήτων Φόρκυος και Κητούς, γεγονός που τις καθιστούσε αδελφές και άλλων μορφών συνδεδεμένων με τη θάλασσα, όπως οι Γοργόνες, η Σκύλλα και η Θόωσα. Συχνά αναφέρονταν και ως Φορκίδες, δηλαδή κόρες του Φόρκυος.

Συνήθως γίνεται λόγος για τρεις Γραίες, αριθμός που αναφέρεται στη Βιβλιοθήκη του (Ψευδο-)Απολλόδωρου. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο Ησίοδος (Θεογονία) και ο Οβίδιος (Μεταμορφώσεις) μιλούν μόνο για δύο Γραίες.

Όταν αναφέρονται ως τρεις, τα ονόματά τους είναι συνήθως:

• Δεινώ («φοβερή»),

• Ενυώ («πολεμική»),

• Πεμφρεδώ («αυτή που καθοδηγεί τον δρόμο»).

Κατά ορισμένες παραδόσεις, η Δεινώ αντικαθίσταται από μια άλλη Γραία με το όνομα Πέρσις, που σημαίνει «καταστροφέας».

Οι Γκρίζες

Στις περισσότερες περιγραφές, οι Γραίες παρουσιάζονται ως τρεις γριές γυναίκες, και πράγματι το συλλογικό τους όνομα μεταφράζεται συνήθως ως «οι γκρίζες». Λεγόταν ότι γεννήθηκαν ήδη γκρίζες, όμως το πιο χαρακτηριστικό φυσικό τους γνώρισμα ήταν ότι μοιράζονταν ένα μόνο μάτι και ένα μόνο δόντι, τα οποία περνούσαν η μία στην άλλη.

Ο Αισχύλος, ωστόσο, δεν τις περιγράφει απλώς ως γριές γυναίκες, αλλά αναφέρει ότι οι Γραίες είχαν σώματα όμορφων κύκνων.

Οι Γραίες – Φύλακες Μυστικών

Οι Γραίες θεωρούνται πιθανότατα προσωποποιήσεις του λευκού αφρού της θάλασσας. Άλλωστε, τα παιδιά του Φόρκυος ήταν γενικά προσωποποιήσεις των κινδύνων της θάλασσας· οι Γοργόνες, για παράδειγμα, συμβόλιζαν τους υποθαλάσσιους υφάλους.

Πάνω απ’ όλα, όμως, στην ελληνική μυθολογία οι Γραίες ήταν φύλακες ενός μεγάλου μυστικού: της τοποθεσίας των σπηλαίων των Γοργόνων.

Οι Γραίες και ο Περσέας

Το μυστικό αυτό ήταν απαραίτητο για τον Περσέα, καθώς είχε λάβει την αποστολή να φέρει πίσω το κεφάλι της Γοργόνας Μέδουσας.

Έτσι, ο Περσέας ταξίδεψε στον τόπο κατοικίας των Γραιών, που κατά ορισμένους ονομαζόταν Νήσος Κισθήνη. Οι Γραίες, όμως, δεν ήταν πρόθυμες να αποκαλύψουν την τοποθεσία των αδελφών τους, κι έτσι ο Περσέας αναγκάστηκε να τις εξαναγκάσει να μιλήσουν.

Ο ήρωας το πέτυχε αυτό αρπάζοντας το μάτι των Γραιών τη στιγμή που περνούσε από τα χέρια της μίας στην άλλη. Φοβούμενες μήπως μείνουν για πάντα τυφλές, οι Γραίες τελικά αποκάλυψαν στον Περσέα το μυστικό της Μέδουσας.

Σύμφωνα με τη συνηθέστερη εκδοχή, ο Περσέας επέστρεψε το μάτι στις Γραίες αφού πήρε την απάντηση που ζητούσε. Ωστόσο, σε άλλες παραλλαγές του μύθου, οι Γραίες έμειναν μόνιμα τυφλές, καθώς ο Περσέας πέταξε το μάτι τους στη Λίμνη Τριτωνίδα.

Μετά την αναχώρηση του Περσέα, οι Γραίες δεν εμφανίζονται ξανά σε κανέναν άλλο σωζόμενο ελληνικό μύθο, αφού πλέον ποιος θα αναζητούσε τις δύο εναπομείνασες Γοργόνες;